Cavia voeding: wat eet een cavia?

Hooi: de absolute basis van caviavoeding

Als er een ding is dat u moet onthouden over caviavoeding, dan is het dit: hooi is het allerbelangrijkste onderdeel van het dieet. Een cavia moet de hele dag, zeven dagen per week, onbeperkt toegang hebben tot vers hooi van goede kwaliteit. Timothyhooi is de gouden standaard, maar ook weidehooi en herbal hay zijn uitstekende opties.

Waarom is hooi zo cruciaal? Cavia's hebben continu groeiende tanden en kiezen. Zonder voldoende slijtage groeien deze door, wat leidt tot gebitsproblemen, abcessen en in het ergste geval tot het niet meer kunnen eten. Het langdurig kauwen op hooi zorgt voor de juiste slijtage van het gebit. Daarnaast is hooi essentieel voor de darmwerking. De lange vezels in hooi houden de darmen in beweging en voorkomen gevaarlijke stilstand van het spijsverteringskanaal.

Hoeveel hooi eet een cavia per dag? Gemiddeld eet een volwassen cavia 50 tot 80 gram hooi per dag, wat overeenkomt met ongeveer een lichaamsgrootte aan hooi. Vul het hooirek minimaal twee keer per dag bij en controleer of het hooi droog, groen van kleur en lekker geurend is. Bruin, stoffig of muf ruikend hooi moet u direct weggooien: het kan schimmelsporen bevatten die luchtweginfecties veroorzaken.

Soorten hooi en hun kenmerken

Hooisoort	Kenmerken	Geschiktheid
Timothyhooi	Lange halmen, matig eiwit, hoog vezel	Uitstekend, dagelijkse basis
Weidehooi	Mix van grassoorten, wisselende kwaliteit	Goed, let op kwaliteit
Luzernehooi (alfalfa)	Hoog eiwit, hoog calcium	Alleen voor jonge of drachtige cavia's
Kruidenhooi	Met paardenbloem, kamille, etc.	Goed als aanvulling, niet als vervanging

Vitamine C: de achilleshiel van de cavia

Cavia's zijn, net als mensen, een van de weinige zoogdieren die zelf geen vitamine C kunnen aanmaken. Dit maakt hen uniek onder de knaagdieren en betekent dat u dagelijks moet zorgen voor voldoende vitamine C in het dieet. Een volwassen cavia heeft 30 tot 50 mg vitamine C per dag nodig. Drachtige vrouwtjes, zieke dieren en jonge cavia's hebben een hogere behoefte: tot 100 mg per dag.

Een tekort aan vitamine C leidt tot scheurbuik (scorbuut). Symptomen zijn stijve gewrichten, gezwollen poten, bloedend tandvlees, ruwe vacht, gebrek aan eetlust en lethargie. Onbehandeld is scheurbuik dodelijk. De eerste symptomen verschijnen al na twee tot drie weken zonder voldoende vitamine C.

Hoe zorgt u voor voldoende vitamine C?

Verse groenten dagelijks: rode paprika is kampioen met 150 mg vitamine C per 100 gram. Een kwart paprika per dag per cavia is al voldoende.
Goede caviakorrels: deze zijn verrijkt met vitamine C, maar de vitamine breekt snel af na productie. Gebruik korrels binnen 6 weken na openen.
Vitamine C-supplement: in druppelvorm rechtstreeks in de bek (niet in het drinkwater, want vitamine C breekt af door licht en water).

Let op: voeg nooit vitamine C toe aan het drinkwater. Het breekt binnen enkele uren af, verandert de smaak van het water en kan ertoe leiden dat uw cavia minder drinkt.

Caviakorrels: niet zomaar iets kiezen

Naast hooi zijn goede caviakorrels een belangrijk onderdeel van het dagelijks menu. Een volwassen cavia heeft per dag ongeveer 25 tot 30 gram korrels nodig, wat overeenkomt met circa een eetlepel. Meer is niet nodig en leidt tot overgewicht, wat een veelvoorkomend probleem is bij cavia's.

Belangrijk: gebruik nooit konijnenkorrels voor cavia's. Konijnenvoer bevat geen toegevoegde vitamine C en heeft een andere samenstelling qua calcium en vezels. Sommige konijnenkorrels bevatten zelfs ingredienten die niet geschikt zijn voor cavia's. Kies altijd voor korrels die specifiek als caviavoer worden verkocht.

Waar let u op bij het kiezen van korrels?

Geen muesli-mixen: cavia's pikken de lekkere stukjes eruit en laten de gezonde onderdelen liggen. Kies voor uniforme brokjes (pellets) zodat elke hap dezelfde voedingswaarde heeft.
Vezelgehalte: minimaal 18%, liefst hoger
Eiwitgehalte: 14 tot 16% voor volwassen cavia's
Vitamine C: minimaal 800 mg per kg voer, gestabiliseerd
Geen toegevoegde suikers of melasse: deze veroorzaken darmklachten

Verse groenten en fruit: wat mag wel en niet?

Dagelijks verse groenten zijn essentieel voor de vitamine C-voorziening en voor variatie in het dieet. Een cavia heeft per dag circa 80 tot 120 gram verse groenten nodig, verdeeld over minimaal twee porties. Introduceer nieuwe groenten altijd geleidelijk om diarree te voorkomen.

Groenten die dagelijks mogen

Paprika (rood, oranje, geel): de beste bron van vitamine C, zeer geliefd bij cavia's
Andijvie: laag in calcium, goed voor dagelijks gebruik
Komkommer: weinig voedingswaarde maar hoog vochtgehalte, goed als traktatie in de zomer
Romeinse sla: vezelrijk en voedzamer dan andere slasoorten
Selderij: in kleine stukjes vanwege de draden

Groenten die beperkt mogen (2-3 keer per week)

Broccoli: veroorzaakt gasvorming bij te veel, in kleine hoeveelheden prima
Wortel: suikerrijk, maximaal een klein stukje per dag
Spinazie: hoog in oxaalzuur, kan nierstenen veroorzaken bij overmatig gebruik
Peterselie: voedzaam maar calciumrijk, niet dagelijks bij volwassen cavia's

Dit mag absoluut NIET

IJsbergsla: vrijwel geen voedingswaarde en kan diarree veroorzaken
Aardappel (rauw): bevat solanine, giftig voor cavia's
Ui en knoflook: giftig, veroorzaakt bloedarmoede
Prei en bieslook: zelfde giftige stoffen als ui
Avocado: bevat persin, dodelijk voor cavia's
Rabarber: extreem hoog oxaalzuurgehalte

Fruit mag als traktatie, maar maximaal twee tot drie keer per week en in kleine hoeveelheden vanwege het suikergehalte. Geschikte fruitsoorten zijn appel (zonder pitten), aardbei, blauwe bes en een klein stukje watermeloen. Citrusvruchten worden door de meeste cavia's niet geaccepteerd en kunnen wondjes aan de lip veroorzaken door het zuur.

Water: drinkfles of drinkbak?

Schoon drinkwater moet altijd beschikbaar zijn. Een volwassen cavia drinkt gemiddeld 80 tot 200 ml water per dag, afhankelijk van de temperatuur en hoeveel vocht er in het verse voer zit. Er zijn twee opties voor het aanbieden van water, en beide hebben voor- en nadelen.

Een drinkfles (nippelfles) houdt het water schoon en kan niet omvallen. Het nadeel is dat het drinken uit een fles een onnatuurlijke houding vereist en dat sommige flessen slecht druppelen. Controleer de nippel dagelijks. Een drinkbak (keramiek, zwaar zodat het niet omvalt) is natuurlijker en cavia's drinken er makkelijker uit. Het nadeel is dat er hooi, voer en ontlasting in kan vallen, waardoor u de bak meerdere keren per dag moet verversen.

De beste oplossing is om beide aan te bieden: een drinkfles als betrouwbare basisbron en een drinkbak als aanvulling. Ververs het water dagelijks en reinig de fles wekelijks grondig met een flessenborstel.

Sociale dieren: voercompetitie voorkomen

Cavia's zijn groepsdieren die nooit alleen gehouden mogen worden. Bij het huisvesten van meerdere cavia's ontstaat echter snel voercompetitie. Het dominante dier jaagt de ander weg bij het voer, waardoor het onderdanige dier te weinig eet en vermagert. Dit is een veelvoorkomend probleem dat eigenaren niet altijd opmerken.

Praktische tips om voercompetitie te voorkomen:

Bied altijd meerdere voerpunten aan: minimaal twee hooirekken, twee bakjes korrels en twee waterbronnen voor twee cavia's
Verdeel verse groenten over meerdere plekken in het verblijf
Zorg voor een verblijf dat groot genoeg is (minimaal 120 x 60 cm voor twee cavia's, groter is altijd beter)
Let op gewichtsverschillen: weeg uw cavia's wekelijks en grijp in bij onverklaarbaar gewichtsverlies

Veelgemaakte fouten bij caviavoeding

Zelfs ervaren cavia-eigenaren maken soms fouten bij de voeding. De meest voorkomende:

Te veel korrels, te weinig hooi: cavia's eten liever korrels dan hooi, maar hooi moet 80% van het dieet uitmaken
Konijnenvoer gebruiken: dit bevat geen vitamine C en heeft een verkeerde samenstelling
Vitamine C in drinkwater oplossen: breekt binnen uren af en is dus zinloos
Te snel nieuwe voeding introduceren: verander het dieet altijd geleidelijk over 7 tot 10 dagen
Brood of crackers geven voor het gebit: dit helpt niet voor de tandslijtage en maakt cavia's alleen maar dik. Alleen hooi en ruwvezel slijten het gebit correct.
Geen dagelijkse groenten geven: hooi en korrels alleen zijn onvoldoende voor de vitamine C-behoefte
Portiegrootte niet aanpassen: een drachtige, lacterende of zieke cavia heeft meer voeding nodig dan een gezonde volwassen cavia

Wilt u precies berekenen hoeveel voer uw cavia dagelijks nodig heeft? Gebruik de VoerGids voerberekening voor een persoonlijk voeradvies op basis van het gewicht en de levensfase van uw cavia.