Hoeveel hooi heeft een paard per dag nodig?
Ontdek hoeveel hooi uw paard dagelijks nodig heeft. Berekening op basis van lichaamsgewicht en CVB-normen, met praktische tips voor elke seizoen.
De basisregel voor ruwvoer
Een gezond paard heeft dagelijks minimaal 1,5% van zijn lichaamsgewicht aan droge stof uit ruwvoer nodig. Voor de meeste paarden komt dit neer op 1,5 tot 2% van het lichaamsgewicht aan hooi per dag. Dit is niet zomaar een richtlijn, het is gebaseerd op de officiele CVB-normen (Centraal Veevoeder Bureau) die in Nederland als standaard gelden voor diervoeding.
Ruwvoer vormt de absolute basis van het paardenrantsoen. Zonder voldoende ruwvoer kan een paard ernstige gezondheidsproblemen ontwikkelen, van maagzweren tot koliek. Het is daarom essentieel dat u precies weet hoeveel hooi uw paard nodig heeft.
Rekenvoorbeeld per gewichtsklasse
Om u een concreet beeld te geven, hebben we de hooibehoefte berekend voor verschillende populaire paardenrassen in Nederland:
| Paardenras | Gemiddeld gewicht | Hooi per dag (1,5%) | Hooi per dag (2%) |
|---|---|---|---|
| Shetlander | 200 kg | 3 kg | 4 kg |
| Welsh Pony | 350 kg | 5,3 kg | 7 kg |
| IJslander | 400 kg | 6 kg | 8 kg |
| Fjord | 450 kg | 6,8 kg | 9 kg |
| KWPN | 550 kg | 8,3 kg | 11 kg |
| Fries | 600 kg | 9 kg | 12 kg |
| Tinker | 550 kg | 8,3 kg | 11 kg |
Deze berekening gaat uit van hooi met een droge stofgehalte van circa 85%. Bij hooi van mindere kwaliteit of met een hoger vochtgehalte moet u meer voeren om dezelfde hoeveelheid droge stof te bereiken.
Waarom is ruwvoer zo belangrijk?
Paarden zijn van nature grazers. In het wild besteden ze 16 tot 18 uur per dag aan eten, waarbij ze continu kleine hoeveelheden vezelig gras opnemen. Hun spijsverteringsstelsel is hier volledig op ingericht. De maag van een paard is relatief klein en produceert continu maagzuur, ook als het paard niet eet.
Onvoldoende ruwvoer kan leiden tot een reeks ernstige problemen:
- Maagzweren: een lege maag produceert nog steeds maagzuur, dat de onbeschermde maagwand aantast. Onderzoek toont aan dat tot 60% van de sportpaarden maagzweren heeft, vaak door te lange periodes zonder ruwvoer.
- Koliek: verstoorde darmwerking door gebrek aan vezels is een van de meest voorkomende oorzaken van koliek. Koliek is de nummer een doodsoorzaak bij paarden.
- Stereotiep gedrag: kribbebijten, weven of luchtzuigen ontstaan vaak door verveling en een tekort aan kauwactiviteit. Een paard dat voldoende hooi krijgt, is uren bezig met eten.
- Gewichtsverlies: te weinig ruwvoer betekent simpelweg te weinig energie-inname, wat leidt tot vermagering en conditieverlies.
- Verminderde darmflora: de bacterien in de blinde darm en dikke darm hebben vezels nodig om goed te functioneren. Zonder voldoende vezels sterven nuttige bacterien af.
Hooi vs. kuilgras: wat is beter?
Hooi bevat gemiddeld 85% droge stof en circa 700 tot 800 VEM per kilogram. Het is het meest gebruikte ruwvoer voor paarden in Nederland. Goed hooi ruikt fris en kruidig, heeft een groene tot lichtbruine kleur en bevat weinig stof.
Kuilgras (voordroogkuil of haylage) bevat meer vocht, meestal 45 tot 65% droge stof, en een hogere voedingswaarde per kilo droge stof. Het grote voordeel van kuil is dat het vrijwel stofvrij is, wat het uitermate geschikt maakt voor paarden met luchtwegproblemen zoals COPD of astma.
Let op bij kuil: door het hogere vochtgehalte moet u aanzienlijk meer kilos voeren om dezelfde hoeveelheid droge stof te bereiken. Een paard dat 10 kg hooi eet, heeft circa 14 tot 18 kg kuil nodig, afhankelijk van het droge stofgehalte. Bovendien moet een geopende baal kuil binnen 3 tot 5 dagen op zijn, anders gaat het bederven.
Seizoensinvloed op de hooibehoefte
De hooibehoefte van uw paard varieert per seizoen. In de winter heeft uw paard tot 15% meer energie nodig om zijn lichaamstemperatuur op peil te houden. Dit betekent concreet dat een KWPN van 550 kg in de winter circa 9,5 tot 12,5 kg hooi per dag nodig heeft, in plaats van de gebruikelijke 8,3 tot 11 kg.
In de zomer, wanneer uw paard in de wei staat, levert het weidegras al een deel van de ruwvoerbehoefte. Afhankelijk van de kwaliteit en beschikbaarheid van het gras kunt u de hooigift verminderen. Maar let op: bij droogte of op kale weilanden moet u gewoon hooi bijvoeren.
Het voorjaar is een bijzondere periode. Jong voorjaarsgras is zeer eiwitrijk en suikerrijk, wat bij sommige paarden (vooral ponys en easy keepers) kan leiden tot hoefbevangenheid. Beperk in deze periode de weidegang en bied voldoende hooi aan als alternatief.
Hoe weet u of uw paard genoeg hooi krijgt?
Er zijn een aantal signalen die erop wijzen dat uw paard onvoldoende ruwvoer krijgt:
- Het paard eet mest of houtwerk op (pica-gedrag)
- Het paard vertoont stereotiep gedrag zoals kribbebijten
- Het paard verliest conditie ondanks voldoende krachtvoer
- De mest is droog en hard, of juist waterig
- Het paard is onrustig en gestrest in de stal
Een goede vuistregel: als het hooi voor de volgende voerbeurt al op is, geeft u waarschijnlijk te weinig. Idealiter heeft uw paard altijd toegang tot ruwvoer, eventueel via een slowfeeder om de opname te vertragen bij paarden die te snel eten.
Praktische tips voor het voeren van hooi
- Weeg het hooi: schat niet op het oog, maar gebruik een weegschaal of hangweegschaal. Veel paardenhouders onderschatten hoeveel (of hoe weinig) ze voeren.
- Gebruik een slowfeeder: dit verlengt de eettijd en voorkomt dat het paard te snel klaar is met eten.
- Verdeel over meerdere porties: liever 3 tot 4 keer per dag een kleinere portie dan 1 of 2 keer een grote hoop.
- Laat hooi analyseren: een ruwvoeranalyse kost circa 30 tot 50 euro en geeft u precies inzicht in de voedingswaarde van uw hooi.
Zelf berekenen?
Gebruik de VoerGids voerberekening om precies te berekenen hoeveel hooi uw paard nodig heeft. Vul het gewicht, ras en activiteitsniveau in en ontvang direct een advies op basis van de CVB-normen. De calculator houdt rekening met seizoensinvloeden, weidegang en de reproduktiestatus van uw paard.