Kippen voeren: wat en hoeveel per dag?
Hoeveel voer heeft een kip per dag nodig? Ontdek het ideale voerschema, de juiste voersoorten en veelgemaakte fouten bij het voeren van kippen.
Hoeveel voer per kip per dag?
Een gemiddelde legkip eet 120 tot 150 gram voer per dag. Dit is afhankelijk van het ras, de leeftijd, het seizoen en of de kippen vrije uitloop hebben. Kippen met vrije uitloop vinden een deel van hun voedsel zelf in de vorm van insecten, wormen, zaden en groen, maar dit vervangt het basisvoer niet. Zie het als een aanvulling, niet als vervanging.
Grotere rassen zoals Orpingtons of Brahma's eten meer (tot 170 gram per dag), terwijl kleinere rassen zoals Hollandse Krielkippen met 80 tot 100 gram toe kunnen. Hanen eten doorgaans iets meer dan hennen.
Het ideale basisvoer
De basis van het kippenrantsoen is een compleet legmeel of legkorrel. Dit is speciaal samengesteld om aan alle voedingsbehoeften van een legkip te voldoen en bevat de juiste balans van:
- Eiwit: 16 tot 17% voor legkippen. Eiwit is essentieel voor de vorming van eieren (het eiwit in een ei moet ergens vandaan komen). Voor groeikippen tot 18 weken is een hoger percentage nodig: 18 tot 20%.
- Calcium: 3,5 tot 4% voor legkippen, essentieel voor sterke eischalen. Een kip die onvoldoende calcium krijgt, legt eieren met dunne of zachte schalen, of stopt helemaal met leggen.
- Fosfor: belangrijk voor de botgezondheid en het metabolisme
- Vitaminen A, D en E: voor het immuunsysteem, de botgezondheid en de vruchtbaarheid
- Methionine en lysine: essentiele aminozuren die kippen niet zelf kunnen aanmaken
Het verschil tussen legmeel en legkorrel is de vorm: meel is fijn gemalen en korrel is geperst tot kleine brokjes. Legkorrel heeft als voordeel dat er minder verspild wordt (kippen pikken selectief de lekkerste deeltjes uit meel) en dat de opname gelijkmatiger is.
Voer per levensfase
Kippen hebben in verschillende levensfasen ander voer nodig:
| Leeftijd | Voertype | Eiwit % | Hoeveelheid |
|---|---|---|---|
| 0-6 weken | Kuikenopfokvoer | 20-22% | Onbeperkt |
| 6-18 weken | Opfokvoer | 16-18% | Onbeperkt |
| 18+ weken (legperiode) | Legmeel/legkorrel | 16-17% | 120-150 g/dag |
| Rui/winter (niet leggend) | Onderhoudsvoer of legmeel | 14-16% | 100-130 g/dag |
Bijvoer en traktaties
Naast het basisvoer kunt u bijvoeren met diverse producten, maar let op: bijvoer mag maximaal 10 tot 20% van het totale rantsoen uitmaken. Te veel bijvoer verdunt de voedingsstoffen uit het basisvoer en leidt tot tekorten.
Geschikte bijvoer:
- Graan (tarwe, mais, gerst): geef dit bij voorkeur aan het einde van de middag. Mais is energierijk en helpt kippen warm te blijven in de winter. Beperk tot maximaal 20% van het totale rantsoen.
- Groente en fruit: kool, sla, wortels, courgette, pompoen, appels, watermeloen. Kippen zijn er dol op en het biedt vermaak. Hang een hele kool op aan een touwtje voor uren entertainment.
- Meelwormen: een eiwitrijke traktatie, vooral nuttig tijdens de rui wanneer kippen extra eiwit nodig hebben voor de veergroei. Geef maximaal een handvol per kip per dag.
- Oesterschelp of grit: dit is eigenlijk geen traktatie maar een noodzaak. Oesterschelp levert extra calcium voor de eischaalvorming, en maalgrit (kleine steentjes) helpt bij de spijsvertering in de spiermaag.
Geef nooit het volgende aan kippen:
- Avocado (bevat persin, giftig voor kippen)
- Chocolade en koffie (bevatten theobromine)
- Rauwe aardappelen en groene aardappeldelen (bevatten solanine)
- Beschimmeld voer (bevat mycotoxinen)
- Zout in grote hoeveelheden
- Droge bonen (rauw, bevatten lectines)
Water is cruciaal
Een kip drinkt 200 tot 300 ml water per dag, en bij warm weer kan dit oplopen tot 500 ml. Water is minstens zo belangrijk als goed voer. Een kip die een dag zonder water zit, kan al stoppen met leggen, en het duurt vervolgens een tot twee weken voordat de productie weer op gang komt.
Tips voor de watervoorziening:
- Ververs het water dagelijks, kippen drinken minder van vies water
- Gebruik drinkbakken die niet makkelijk omvallen of bevuild raken met mest
- Voorkom bevriezing in de winter: gebruik een verwarmde drinkbak of vervang het water meerdere keren per dag
- Plaats het water in de schaduw in de zomer
- Voeg eventueel appelciderazijn toe (1 eetlepel per liter) voor de darmgezondheid
Veelgemaakte fouten bij kippenvoeding
- Te veel graan: de meest voorkomende fout. Graan is lekker voor kippen maar bevat te weinig eiwit en calcium. Kippen die te veel graan krijgen worden vet en leggen minder eieren met zwakkere schalen.
- Brood als hoofdvoer: brood bevat te weinig voedingsstoffen en te veel zout. Een stukje oud brood als traktatie kan geen kwaad, maar het mag nooit de basis van het rantsoen zijn.
- Geen grit aanbieden: kippen hebben geen tanden. Ze vermalen hun voedsel in de spiermaag met behulp van kleine steentjes (grit). Zonder grit wordt het voer minder goed verteerd.
- Voer te lang laten staan: nat of vochtig voer beschimmelt snel, vooral in de zomer. Verwijder ongebruikt voer aan het einde van de dag.
- Alle resten uit de keuken voeren: hoewel kippen veel mogen eten, zijn sommige keukenresten schadelijk. Wees selectief.
Voerberekening voor uw kippen
Met de VoerGids calculator berekent u eenvoudig de voerbehoefte voor uw kippen. Op basis van het ras en aantal kippen krijgt u direct een advies dat rekening houdt met de levensfase en het seizoen.