Konijnen voeding: de complete gids
Alles over konijnenvoeding: hoeveel hooi, groente en pellets heeft uw konijn nodig? Praktische gids met voedingsschema en tips.
Hooi: de basis van alles
Minstens 80% van het dieet van een konijn moet bestaan uit hooi. Dit is geen overdrijving of een suggestie, het is een absolute noodzaak voor de gezondheid van uw konijn. Hooi vervult meerdere cruciale functies:
- Tandslijtage: konijnentanden groeien hun hele leven lang, met een snelheid van circa 2 mm per week. Zonder voldoende slijtage door het kauwen van hooi groeien de tanden scheef, wat leidt tot gebitsafwijkingen, pijn en het onvermogen om te eten. Gebitsproblemen zijn een van de meest voorkomende redenen voor dierenartsbezoek bij konijnen.
- Spijsvertering: de lange vezels in hooi zijn essentieel voor de darmbeweging (peristaltiek). Zonder voldoende vezels vertraagt de darmbewering, wat kan leiden tot GI-stasis (maag-darmstilstand), een potentieel dodelijke aandoening bij konijnen.
- Bezigheid: konijnen zijn van nature foerageerders. Het kauwen op hooi houdt ze urenlang bezig en voorkomt verveling en het bijbehorende stereotiepe gedrag zoals tralies bijten of overmatig graven.
Kies voor timothee-hooi of grashooi als basishooi. Dit heeft de juiste verhouding vezels en voedingsstoffen voor volwassen konijnen. Luzerne-hooi (alfalfa) is te rijk aan calcium en eiwit voor volwassen konijnen en moet alleen gegeven worden aan jonge konijnen tot 6 maanden en aan drachtige of zogende voedsters.
Dagelijks voerschema voor een volwassen konijn
| Voersoort | Hoeveelheid | Frequentie | Toelichting |
|---|---|---|---|
| Hooi (timothee/gras) | Onbeperkt | Altijd beschikbaar | Minimaal een lichaamsgrootte per dag |
| Verse groente | 100-150 g per kg lichaamsgewicht | Dagelijks, verdeeld over 2x | Minimaal 3 verschillende soorten |
| Pellets | 25 g per kg lichaamsgewicht | 1x per dag, ochtend | Alleen pellets, geen muesli-mix |
| Water | Onbeperkt | Altijd beschikbaar | Drinkfles en/of drinkbak |
Voor een gemiddeld konijn van 2 kg betekent dit dagelijks: onbeperkt hooi, circa 200 tot 300 gram verse groente, en 50 gram pellets. Het hooi moet verreweg het grootste deel van het dieet uitmaken.
Pellets: minder is meer
Een veelgemaakte fout is het geven van te veel pellets. Konijnen vinden pellets erg lekker en zullen deze altijd verkiezen boven hooi. Als u te veel pellets geeft, eet het konijn minder hooi, met alle gevolgen van dien voor gebit en spijsvertering.
Kies voor uniforme pellets (alle brokjes zien er hetzelfde uit), niet voor muesli-mixen met gekleurde stukjes, vlokken en pitten. Bij muesli-mixen pikken konijnen selectief de lekkerste (en meestal minst gezonde) stukjes eruit en laten de rest liggen. Onderzoek heeft aangetoond dat konijnen die muesli-mixen krijgen vaker gebitsproblemen en overgewicht ontwikkelen.
Verse groente: variatie is de sleutel
Dagelijks verse groente is belangrijk voor de vitamine- en mineraleninname van uw konijn. Bied elke dag minimaal 3 verschillende soorten aan voor optimale variatie.
Dagelijks geschikt (bladgroente als basis):
- Andijvie en veldsla
- Rucola en waterkers
- Peterselie, dille en koriander
- Wortelloof (de groene bladeren, niet de wortel zelf)
- Venkel (knol en loof)
- Selderij (in stukjes gesneden vanwege de draden)
- Paprika (alle kleuren, geen pitjes)
In beperkte hoeveelheden (2-3 keer per week):
- Broccoli (kan gasvorming veroorzaken bij te veel)
- Wortel (hoog suikergehalte, maximaal een schijfje per dag)
- Fruit zoals appel, peer of aardbei (alleen als traktatie, maximaal 1 eetlepel per dag)
Vermijd deze voedingsmiddelen
Sommige voedingsmiddelen zijn schadelijk of zelfs giftig voor konijnen:
- IJsbergsla: bevat bijna geen voedingsstoffen en kan diarree veroorzaken door het hoge watergehalte. Kies in plaats daarvan voor donkergroene bladgroenten.
- Aardappel (rauw en gekookt): bevat zetmeel dat konijnen niet goed kunnen verteren, en rauwe aardappel bevat solanine.
- Knoflook en ui: giftig voor konijnen, kan bloedafbraak veroorzaken.
- Brood, koekjes en crackers: zetmeelrijk voedsel dat de delicate darmflora van konijnen verstoort en kan leiden tot dodelijke GI-stasis.
- Kool in grote hoeveelheden: kan ernstige gasvorming veroorzaken. Een klein stukje boerenkool is prima, maar geef niet dagelijks grote hoeveelheden.
- Avocado: giftig voor konijnen.
- Chocolade: bevat theobromine, giftig voor konijnen.
Water: drinkfles of drinkbak?
Konijnen drinken verrassend veel water, tot 150 ml per kg lichaamsgewicht per dag. Zorg dat er altijd vers water beschikbaar is. Er zijn twee opties:
- Drinkfles: hygienischer omdat het water niet bevuild raakt, maar sommige konijnen vinden drinken uit een fles minder prettig
- Drinkbak: een meer natuurlijke drinkhouding, konijnen drinken hier vaak meer uit, maar het water kan sneller vies worden
Het beste is om beide aan te bieden en te kijken waar uw konijn de voorkeur aan geeft.
Veelvoorkomende voedingsproblemen
- GI-stasis (maag-darmstilstand): de darmen stoppen met bewegen, het konijn stopt met eten en produceren van keutels. Dit is een noodsituatie. De meest voorkomende oorzaak is te weinig hooi in het dieet.
- Gebitsproblemen: scheefgroeiende tanden door onvoldoende slijtage. Symptomen zijn kwijlen, minder eten, en selectief alleen zacht voer eten.
- Overgewicht: door te veel pellets, te veel fruit of te weinig beweging. Een konijn met overgewicht kan zichzelf niet goed poetsen en de blindedarmkeutels niet meer opeten.
- Blaasgruis en blaasstenen: door te veel calcium in het dieet. Beperk luzerne-hooi en calciumrijke groenten bij volwassen konijnen.
Bereken het voer voor uw konijn
Gebruik de VoerGids huisdieren calculator voor een voeradvies op maat voor uw konijn. Op basis van gewicht en leeftijd krijgt u een gedetailleerd advies over de juiste hoeveelheden hooi, groente en pellets.