Puppy voeding: het eerste jaar goed beginnen

De eerste weken: moedermelk

In de eerste 3 tot 4 weken van het leven is moedermelk de enige voeding die een puppy nodig heeft. Moedermelk bevat precies de juiste samenstelling van eiwitten, vetten, koolhydraten, vitamines en mineralen voor de snelle groei in deze periode. Bovendien bevat de eerste melk (colostrum) antistoffen die de puppy beschermen tegen ziektes totdat zijn eigen immuunsysteem op gang komt.

Een gezonde teef met voldoende melkproductie voedt haar nestje zonder problemen. Signalen dat er iets mis is met de melkproductie:

Puppy's huilen constant en zijn onrustig
Puppy's nemen niet toe in gewicht (weeg dagelijks in de eerste week)
De tepels van de moeder zijn rood, hard of pijnlijk (borstontsteking)
De moeder legt zich niet meer bij de puppy's neer

Als de moeder onvoldoende melk geeft, moet u bijvoeren met speciale puppymelk (verkrijgbaar bij de dierenarts of dierenspeciaalzaak). Gebruik nooit gewone koemelk: deze bevat te weinig vet en eiwit voor puppy's en veroorzaakt diarree. Puppymelk bevat circa 33% eiwit en 40% vet op droge stof basis, vergelijkbaar met hondenmelk.

Overstap naar vast voer (week 3-8)

Rond de leeftijd van 3 tot 4 weken begint het speenproces. De puppy's krijgen tandjes en de moeder wordt minder gewillig om te zogen. Dit is het moment om vast voer te introduceren. Begin met een pap van puppybrokken geweekt in warm water of puppymelk tot een zacht, papperig mengsel.

Het speenproces verloopt geleidelijk over 3 tot 4 weken:

Week 3-4: Bied 2 keer per dag een klein bakje pap aan. De puppy's zullen er voornamelijk doorheen lopen en er wat van likken. Dit is normaal.
Week 4-5: Verhoog naar 3 tot 4 keer per dag. Maak de pap geleidelijk dikker (minder water).
Week 5-6: De puppy's eten nu actief en de moeder zoogt steeds minder. Bied geweekte brokken aan (niet meer tot pap, maar zacht).
Week 7-8: De puppy's eten volledig zelfstandig. Bij 8 weken zijn ze volledig gespeend.

De meeste puppy's gaan rond 8 weken naar hun nieuwe eigenaar. Op dat moment moet de puppy volledig op vast voer staan. Vraag de fokker welk merk en type voer de puppy gewend is en ga hier de eerste 2 weken mee door. Een verhuizing is al stressvol genoeg, een voerwissel daarbij vergroot het risico op maag-darmproblemen.

Puppybrokken kiezen: groot versus klein ras

Niet alle puppybrokken zijn gelijk. Het verschil tussen voer voor kleine rassen (volwassen gewicht onder 10 kg) en grote rassen (volwassen gewicht boven 25 kg) is wezenlijk en belangrijk.

Kleine rassen (Chihuahua, Jack Russell, Maltezer):

Groeien snel en zijn relatief vroeg volgroeid (8 tot 12 maanden)
Hebben een snelle stofwisseling en relatief veel energie nodig per kg lichaamsgewicht
Puppybrokken: energierijker (circa 400 kcal per 100 gram), kleine brokjes
Eiwitgehalte: 28 tot 32%

Grote rassen (Labrador, Duitse Herder, Berner Sennen):

Groeien langzamer en zijn pas volgroeid op 15 tot 24 maanden
Moeten niet te snel groeien, dit belast het skelet
Puppybrokken: gematigde energiedichtheid (circa 350 kcal per 100 gram)
Eiwitgehalte: 26 tot 30%
Calcium: strikt gecontroleerd (0,8 tot 1,2%), te veel calcium veroorzaakt skeletafwijkingen

Voor grote rassen is het cruciaal om speciaal large breed puppy voer te gebruiken. Het calcium- en fosforgehalte is hierin zorgvuldig afgestemd op de langzame, gelijkmatige groei die het skelet nodig heeft. Te veel calcium bij een groot ras puppy leidt tot groeistoornissen zoals OCD (osteochondrose), HOD (hypertrofische osteodystrofie) en een vervorming van de lange pijpbeenderen.

Voedingsschema per leeftijd

Het aantal maaltijden per dag neemt af naarmate de puppy ouder wordt, terwijl de portiegrootte toeneemt:

Leeftijd	Maaltijden per dag	Toelichting
8-12 weken	4 keer	Kleine magen, snelle vertering
3-6 maanden	3 keer	Groeitempo is het hoogst
6-12 maanden	2 keer	Geleidelijk richting volwassen schema
12+ maanden	1-2 keer	Volwassen schema (2 keer heeft de voorkeur)

De dagelijkse hoeveelheid hangt af van het ras, het verwachte volwassen gewicht en het type voer. Als richtlijn voor droogvoer:

Puppy van 2-5 kg (klein ras, 2-4 maanden): 60 tot 100 gram per dag
Puppy van 5-10 kg (middel ras, 2-4 maanden): 100 tot 180 gram per dag
Puppy van 10-25 kg (groot ras, 2-4 maanden): 180 tot 350 gram per dag
Puppy van 25-40 kg (zeer groot ras, 3-6 maanden): 350 tot 500 gram per dag

Volg altijd de voerrichtlijn op de verpakking als uitgangspunt en pas aan op basis van de conditie van uw puppy. Een puppy in goede conditie heeft een lichte taille als u van bovenaf kijkt, en u kunt de ribben voelen (maar niet zien) met lichte druk.

Groeitempo monitoren

Het is belangrijk om de groei van uw puppy regelmatig te controleren. Weeg de puppy wekelijks in de eerste 6 maanden en daarna tweewekelijks. Houd een groeigrafiek bij en vergelijk deze met de rasstandaard.

Alarmerende afwijkingen in de groei:

Te snelle groei: vooral bij grote rassen een risico. De puppy wordt te zwaar voor zijn ontwikkelende skelet. Verminder de voerhoeveelheid.
Te langzame groei: kan wijzen op worminfectie, ziekte of ondervoeding. Laat de puppy controleren door de dierenarts.
Groeistops: korte perioden van verminderde groei zijn normaal (plateaufase), maar langdurige stagnatie vereist onderzoek.

Een veelgemaakt misverstand is dat een dikke puppy een gezonde puppy is. Het tegendeel is waar: een slanke, actieve puppy met een goede spierbedekking is gezonder dan een bolronde puppy. Overvoeding in de puppytijd verhoogt het risico op obesitas op volwassen leeftijd, omdat het aantal vetcellen in de jeugd wordt aangemaakt en daarna niet meer afneemt.

Tussendoortjes en belonen

Tussendoortjes en beloningen zijn een belangrijk onderdeel van de puppyopvoeding. U traint uw puppy met positieve bekrachtiging, en daarvoor hebt u beloningen nodig. Maar let op: maximaal 10% van de dagelijkse calorie-inname mag uit tussendoortjes bestaan.

Geschikte beloningen voor puppy's:

Kleine stukjes gekookte kip of kalkoen (zonder been, zonder vel)
Stukjes wortel of appel (zonder pitjes)
Speciale puppytrainingssnacks (kleine, zachte snoepjes met weinig calorieen)
Een deel van de dagelijkse brokportie apart houden voor de training

Nooit geven:

Chocolade (theobromine is giftig)
Druiven en rozijnen (nefrotoxisch, kan fataal zijn)
Ui en knoflook (beschadigt rode bloedcellen)
Gekruid vlees of sausjes
Gekookte botten (versplinteren en kunnen de darm perforeren)
Xylitol (zoetmiddel in kauwgom, extreem giftig voor honden)

Overstap naar adult voer

Het moment waarop u overschakelt van puppy- naar adult voer hangt af van het ras:

Kleine rassen (onder 10 kg volwassen): overstap rond 8 tot 10 maanden
Middelgrote rassen (10-25 kg volwassen): overstap rond 12 maanden
Grote rassen (25-40 kg volwassen): overstap rond 14 tot 18 maanden
Reuzenrassen (boven 40 kg volwassen): overstap rond 18 tot 24 maanden

Schakel geleidelijk over in 7 tot 10 dagen: begin met 25% nieuw voer gemengd met 75% oud voer, en verschuif de verhouding elke 2 dagen. Een te snelle overstap veroorzaakt vaak diarree of braken.

Het eerste levensjaar legt de basis voor de gezondheid van uw hond. Met de juiste voeding geeft u uw puppy de beste start. Wilt u precies berekenen hoeveel uw puppy dagelijks nodig heeft? Gebruik de VoerGids calculator voor een voeradvies op maat, afgestemd op ras en leeftijd.