Wat mag een hamster niet eten? Giftig en gevaarlijk voer op een rij

Waarom een kleine fout snel groot is

Een hamster weegt tussen de 30 en 150 gram. Wat voor een hond een kruimel is, is voor een hamster een maaltijd. Een stukje chocolade of een snippertje ui waar een groter dier niets van merkt, kan bij een hamster al voor echte vergiftiging zorgen. Daar komt bij dat hamsters voer hamsteren: wat je geeft, verdwijnt in de wangzakken en wordt in het nest bewaard. Vers voer dat daar dagen ligt, gaat schimmelen en ook dat maakt ziek. Twee redenen dus om precies te weten wat er wel en niet in het bakje hoort.

Giftig: dit mag er nooit in

Ui, knoflook, prei en bieslook. De hele lookfamilie beschadigt de rode bloedcellen. Ook gekookt of in restjes van je eigen eten (saus, soep) blijft het giftig.
Chocolade en cacao. Bevat theobromine. Hoe donkerder de chocolade, hoe gevaarlijker; bij een dier van onder de 100 gram is een klein blokje al te veel.
Avocado. Bevat persine, giftig voor vrijwel alle huisdieren.
Rabarber. Vooral het blad zit vol oxaalzuur, dat de nieren beschadigt. Ook rauwe stengels horen niet in de kooi.
Bittere amandelen en fruitpitten. Appelpitten, kersenpitten, abrikozen- en perzikpitten bevatten stoffen die in het lichaam blauwzuur vormen. Appel zonder pitjes is prima, de pitten niet.
Rauwe bonen en rauwe aardappel. Rauwe peulvruchten bevatten lectinen; groene of uitgelopen aardappels bevatten solanine. Allebei zwaar op maag en zenuwstelsel.
Koffie, thee, alcohol. Vanzelfsprekend, maar het gaat vaak mis via restjes: een likje koffiemelk of een koekje met vulling. Cafeïne is voor zulke kleine dieren extreem gevaarlijk.
Beschimmeld voer. Schimmels maken mycotoxinen. Dat geldt ook voor de voorraad in het nest: ruim bederfelijk voer dat de hamster heeft verstopt na een dag op.

Gevaarlijk of alleen met beleid

Citrusfruit. Sinaasappel, mandarijn en citroen zijn te zuur voor het maagje van een hamster en veroorzaken diarree. Er zijn genoeg veiliger fruitsoorten.
Suiker en snoep. Dwerghamsters (Russische dwerghamster, Campbelli) zijn erg gevoelig voor diabetes. Honingdrops en yoghurtsnoepjes uit de dierenwinkel zijn eigenlijk gewoon snoep; sla ze over en houd ook zoet fruit bij dwergen op maximaal een piepklein stukje per week.
Sla en komkommer in grote hoeveelheden. Niet giftig, maar zo waterig dat een flinke portie diarree geeft, en diarree is voor een hamster snel levensbedreigend. Kleine stukjes, en haal weg wat niet direct wordt opgegeten.
Zout en gekruid eten. Chips, worst, kaas en alles van je eigen bord. Het zoutgehalte alleen al is voor zo'n klein dier een probleem.
Melk en zachte zuivel. Volwassen hamsters verteren lactose slecht. Een klein beetje magere kwark kan bij uitzondering, melk in het drinkflesje nooit.

Dit mag wel

Een goede hamstermix is de basis. Daarnaast kun je veilig kleine stukjes geven van onder andere wortel, broccoli, paprika, komkommer, appel zonder pit, aardbei en banaan, en ongekruid gekookt ei of een meelworm als eiwitsnack. Vuistregel: een stukje ter grootte van de hamsterkop is een portie. Hoe je daarmee een compleet weekmenu opbouwt, lees je in de complete gids over hamstervoeding.

De wangzakken: denk een dag vooruit

Alles wat je geeft, kan in de voorraad belanden. Droge zaden en brok kunnen daar prima liggen, vers voer niet. Geef groente en fruit daarom in kleine porties op een vast moment, en controleer een dag later even het nest en de voorraadhoekjes. Vind je daar natte of beschimmelde restjes, haal ze weg en geef de volgende keer minder. Zo voorkom je dat je hamster ziek wordt van voer dat op zich veilig was toen je het gaf.

Zo zie je dat er iets mis is

Een hamster verbergt ziekte lang, dus let op kleine afwijkingen. Signalen die op een vergiftiging of bedorven voer kunnen wijzen:

Sloomheid: het dier komt 's avonds niet uit het nest of beweegt traag en wankel.
Diarree of een natte, vieze achterkant. Bij hamsters altijd ernstig, wat de oorzaak ook is.
Niet meer eten of drinken, een bolle zit met opgezette vacht.
Trillen, kramp of moeilijk ademen; dit zijn spoedgevallen.
Kwijlen of steeds over de bek wrijven, wat kan wijzen op iets scherps of prikkelends in de wangzak.

Zie je zoiets, kijk dan meteen na wat het dier de afgelopen dag gehad kan hebben, ook uit het nest, en neem contact op met de dierenarts. Neem zo mogelijk een monster of de verpakking van het verdachte voer mee.

Goudhamster of dwerghamster: het verschil telt

De lijst hierboven geldt voor alle hamsters, maar dwerghamsters vragen extra strengheid op één punt: suiker. Russische dwerghamsters en Campbelli's hebben een sterke aanleg voor diabetes. Voor hen is zoet fruit geen traktatie maar een risico: geef hooguit eens per week een minuscuul stukje en kies vooral groente als vers voer. Ook kant-en-klare mixen verschillen: veel goedkope mengsels bevatten melasse, honing of gepofte suikerrijke granen. Kijk op de verpakking en kies voor een dwerghamster een mix zonder toegevoegde suikers. Een goudhamster is wat dat betreft vergevingsgezinder, maar ook die heeft aan snoepjes niets.

Denk ook aan planten en nestmateriaal

Niet alles wat een hamster binnenkrijgt, komt uit het voerbakje. Kamerplanten die binnen knaagbereik staan, zijn een onderschat risico; klimop, kerstster en amaryllis horen niet naast het verblijf. Takken om te knagen kies je van veilige bomen zoals wilg, hazelaar of ongespoten fruitbomen; taxus en andere naaldbomen zijn giftig, ook gedroogd. En gebruik hooi van goede kwaliteit als nestmateriaal: muf of stoffig hooi kan schimmels bevatten, en dat werkt hetzelfde als beschimmeld voer. Wat vers en veilig ruikt voor jou, is meestal ook veilig voor het dier.

Twijfel je of ging het mis?

Heeft je hamster iets binnengekregen uit de giftige lijst, wacht dan niet af. Bel de dierenarts en vertel wat en hoeveel het dier ongeveer heeft gegeten. Symptomen als sloomheid, diarree, trillen of moeilijk ademen kunnen snel verergeren; bij zo'n klein dier telt elk uur. En twijfel je bij iets nieuws of het veilig is? Niet geven is altijd de veilige keuze. Een hamster heeft aan zijn mix, wat groente en af en toe een eiwitsnack een compleet menu; alles daarbuiten is voor jou leuker dan voor het dier.