Cavia's koel houden in de zomer: warmte en drinken

Cavia's voelen zich het prettigst bij een temperatuur tussen 18 en 22 graden. Boven de 26 graden krijgen ze het al benauwd, en vanaf ongeveer 30 graden dreigt een hitteberoerte. Net als konijnen kunnen cavia's niet zweten en hijgen ze nauwelijks. Ze zijn daardoor slecht in staat om zichzelf af te koelen, en op een hete zomerdag heb je als verzorger een grote rol om dat voor ze op te lossen.

Waarom warmte zo gevaarlijk is

Een cavia heeft een compact lichaam met een dichte vacht en relatief weinig manieren om warmte af te geven. Langharige rassen zoals de sheltie of de peruvian hebben het extra moeilijk, want hun vacht werkt als een deken. Ook overgewicht, een hok in de zon en een ruimte zonder luchtstroom vergroten het risico. Een dichte glazen serre of een schuurtje met het raam dicht kan binnen een uur veel te warm worden.

Hoe herken je oververhitting

Grijp in zodra je een van deze signalen ziet:

• Snel en zwaar ademen, soms met open bekje
• Languit en plat liggen, niet meer willen bewegen
• Kwijlen of nat haar rond de bek
• Sloomheid, niet reageren op eten of geluid
• Trillen of stuipen in een gevorderd stadium

Bij een vermoeden van een hitteberoerte breng je de cavia naar een koele plek en bevochtig je de pootjes en oren met lauw water. Gebruik nooit ijswater. Neem daarna direct contact op met de dierenarts, ook als het dier lijkt op te knappen.

Genoeg drinken in de hitte

Een cavia drinkt normaal 80 tot 100 milliliter per kilo lichaamsgewicht per dag, maar bij warm weer ligt dat hoger. Controleer de drinkfles meerdere keren per dag en ververs het water vaak, want lauw water in een fles in de zon wordt snel onaantrekkelijk en bedorven. Een tweede drinkpunt is een kleine moeite en kan op een hete dag het verschil maken.

Cavia's halen ook veel vocht uit hun voer. Vers groenvoer zoals komkommer, paprika en blaadjes andijvie levert water en vitamine C tegelijk. Dat laatste blijft het hele jaar belangrijk, want cavia's maken zelf geen vitamine C aan. Meer daarover lees je in vitamine C voor cavia's: hoeveel en waarom en in het stuk over een vitamine C tekort herkennen.

Het verblijf koel houden

De makkelijkste winst zit in de plek van het hok. Zet het uit de zon, bij voorkeur op een koele, tochtvrije plek binnen of in diepe schaduw buiten. Een paar hulpmiddelen werken goed:

• Een keramische tegel of natuursteen plavuis waar de cavia op kan liggen
• Een bevroren waterfles in een handdoek, als koel plekje om tegenaan te kruipen
• Een ventilator op afstand die de lucht in beweging houdt zonder direct op het hok te blazen
• Een vochtige handdoek over een deel van het gaas voor wat verdampingskoeling

Heb je een buitenverblijf, controleer dan gedurende de dag waar de schaduw valt. De zon verschuift, en een verblijf dat 's ochtends koel is kan 's middags volop in de zon liggen.

Voeding bij warm weer

Hooi blijft de basis, ook in de zomer. Een cavia die door de hitte minder eet, loopt risico op problemen met de spijsvertering en de tanden. Blijf daarom onbeperkt vers hooi geven en houd in de gaten of het dier blijft eten en keutelen. Vul aan met dagelijks vers groenvoer en een afgemeten portie cavia-pellets. Geef de pellets en het meeste groenvoer in de koelere ochtend en avond, dan blijft het langer vers en eet de cavia beter.

Pas op met grote hoeveelheden waterrijke groente in één keer. Bouw nieuwe groente rustig op, zodat de darmen niet van slag raken. De volledige basis staat in de complete cavia voedingsgids.

Voorbereiden op een hete week

Als er een hittegolf aankomt, regel dan vooraf de koelste plek in huis en leg een voorraad bevroren flessen klaar. Doe de verzorging in de ochtend, en houd op de heetste momenten van de dag extra een oogje in het zeil. Een cavia kan zelf weinig doen tegen de warmte, dus de voorbereiding maakt het verschil.

Waterrijk groenvoer als extra vocht

Naast vers drinkwater is groenvoer een goede manier om je cavia op een hete dag aan vocht te helpen. Komkommer bestaat voor een groot deel uit water en wordt vrijwel altijd gewaardeerd. Ook paprika, venkel en kleine hoeveelheden bladsla leveren vocht, terwijl paprika tegelijk rijk is aan vitamine C. Wissel de soorten af, zodat je cavia een gevarieerd aanbod krijgt.

Bouw nieuwe groente wel rustig op. Een grote hoeveelheid natte groente in één keer kan dunne ontlasting geven, en juist bij warm weer wil je de spijsvertering stabiel houden. Geef daarom kleine porties verspreid over de dag, en ruim restjes op tijd op voordat ze in de warmte bederven. Hang verder een thermometer bij het verblijf, zodat je niet hoeft te gokken hoe warm het er is. Boven de 26 graden is het tijd om actief te koelen.

Cavia's zijn groepsdieren die graag dicht bij elkaar zitten, maar in de hitte zoeken ze juist wat afstand om af te koelen. Zorg dat een groep genoeg ruimte en meerdere koele plekken heeft, zodat de dieren niet gedwongen tegen elkaar aan in de warmte liggen.

Langharige cavia's en vachtverzorging

Langharige cavia's zoals de sheltie, de coronet en de peruvian hebben het in de zomer extra zwaar. Hun lange vacht houdt warmte vast en raakt sneller vervuild. Veel eigenaren laten de vacht voor de zomer wat inkorten, zodat het dier zijn warmte beter kwijt kan. Borstel langharige cavia's regelmatig, want klitten en een vieze vacht trekken vliegen aan.

Dat laatste is belangrijker dan het lijkt. Net als bij konijnen kunnen vliegen hun eitjes leggen op een vochtige, vuile vacht rond de billen, met maden als gevolg. Controleer in de zomer dagelijks de achterkant van je cavia, houd het hok droog en schoon, en ga bij maden of een natte, vieze vacht meteen naar de dierenarts.

Buiten of binnen in de zomer

Cavia's die buiten leven, hebben in de zomer een verblijf nodig dat de hele dag schaduw biedt en goed geventileerd is. Een dichte ren in de volle zon is levensgevaarlijk. Veel mensen halen hun cavia's tijdens een hittegolf naar de koelste kamer in huis. Doe dat geleidelijk, want een groot temperatuurverschil tussen binnen en buiten is op zichzelf ook belastend. Zorg binnen voor een tochtvrije plek uit de zon en buiten de directe luchtstroom van een airco.

Samengevat

Cavia's verdragen warmte slecht. Houd het hok uit de zon, zorg voor koele plekken en extra vers drinkwater, en geef waterrijk groenvoer naast onbeperkt hooi. Vergeet de vitamine C niet, juist als het dier door de hitte minder eet. Herken de tekenen van oververhitting vroeg en koel een ziek dier langzaam af met lauw water voordat je naar de dierenarts gaat.