De pimpelmees (Cyanistes caeruleus) is een kleine, blauw met gele mees die het hele jaar in de tuin komt. Hij is lenig en hangt vaak ondersteboven aan een takje of een pindasilo.
In het kort
- Blauw petje, blauwe vleugels, gele buik en een zwarte streep door het oog.
- Kleiner dan de koolmees en zonder zwarte buikstreep.
- Eet in het voorjaar insecten en rupsen, in de winter zaden.
- Komt op pinda's, vetbollen en zonnebloempitten.
- Nestkast met een invliegopening van 28 mm.
Kernfeiten
| Wetenschappelijke naam | Cyanistes caeruleus |
|---|---|
| Lengte | 10,5 tot 12 cm |
| Kenmerk | blauw petje, gele buik, zwarte oogstreep |
| Voedsel | insecten, rupsen en spinnen; in de winter zaden |
| Broedtijd | eind maart tot juli, een legsel, soms twee |
| Eieren | gemiddeld 10 |
| Broedduur | 13 tot 15 dagen, daarna 15 tot 23 dagen in het nest |
| Nestkast | ongeveer 12 x 12 x 28 cm, opening 28 mm |
| In Nederland | standvogel, 250.000 tot 400.000 broedparen |
Hoe herken je een pimpelmees?
De pimpelmees heeft een blauw petje, witte wangen met een zwarte streep door het oog, blauwe vleugels en een gele borst en buik. Het mannetje is iets feller van kleur dan het vrouwtje. Jonge vogels zijn fletser en hebben gelige wangen.
Hij lijkt op de koolmees, die in dezelfde tuinen leeft. De koolmees is groter (13,5 tot 15 cm), heeft een zwarte kop en een zwarte streep over de buik. Bij de pimpelmees is de kop blauw en ontbreekt die streep.
Het geluid van de pimpelmees
De zang is een heldere triller die meestal afloopt in toon. De roep is hoog en piepend. Bij gevaar is de pimpelmees vaak de eerste die alarm slaat, bijvoorbeeld als er een kat of een roofvogel in de buurt is.
Zang
Roep
Wat eet een pimpelmees?
In de broedtijd eet hij insecten, rupsen en spinnen. Hij is wendbaar en zoekt ze ook op dunne twijgen. In de winter eet hij zaden, onder meer van berk en lariks.
Pimpelmees bijvoeren
Volgens Vogelbescherming Nederland zijn pimpelmezen dankbare bezoekers van pindasilo's en mezenbollen.
- Ongezouten, ongebrande pinda's uit een pindasilo.
- Vetbollen in een houder, niet in een netje.
- Zonnebloempitten uit een hangende silo.
Hang het voer op: pimpelmezen eten vooral aan silo's en vetbollen. Meer staat bij tuinvogels voeren.
Nestkast en broeden
De pimpelmees broedt in boomholtes en nestkasten. Kies een kast van ongeveer 12 bij 12 bij 28 cm met een invliegopening van 28 mm. Hang de kast op 2 tot 3 meter hoogte, minstens 3 meter van een koolmeeskast.
Hij broedt van eind maart tot juli, met een legsel en soms een tweede. Een legsel telt gemiddeld 10 eieren. Het broeden duurt 13 tot 15 dagen. De jongen vliegen na 15 tot 23 dagen uit en worden daarna nog twee tot drie weken gevoerd.
Hoe gaat het met de pimpelmees?
Goed. Er broeden 250.000 tot 400.000 paren en het aantal neemt sinds 1990 toe. Nederlandse pimpelmezen blijven het hele jaar. In het najaar komen er vogels uit Scandinavië bij.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een pimpelmees en een koolmees?
De pimpelmees is kleiner (10,5 tot 12 cm) en heeft een blauw petje en een gele buik zonder streep. De koolmees is 13,5 tot 15 cm, heeft een zwarte kop en een zwarte streep over de buik.
Welke nestkast heeft een pimpelmees nodig?
Een kast van ongeveer 12 bij 12 bij 28 cm met een invliegopening van 28 mm, op 2 tot 3 meter hoogte.
Hoeveel eieren legt een pimpelmees?
Gemiddeld 10 per legsel. Meestal is er een legsel per jaar, soms twee.